Nguyên Nhân Lũ Lụt Lớn tại Đồng Bằng Sông Cửu Long

Trần Tiễn Khanh (8/2001)

 
Đây là bài đầu tiên trong loạt bài Nguyên Nhân Lũ Lụt Lớn ở Việt Nam. Hai bài khác trình bày nguyên nhân lũ lụt ở miền TrungĐồng Bằng Sông Hồng. Mục đích của loạt bài là tìm hiểu nguyên nhân gây nên lũ lụt một cách khoa học và khách quan, để đề phòng lũ lụt một cách hữu hiệu và giảm thiểu các tổn thất.
 

    Những năm gần đây đã có những trận lũ lụt lớn chưa từng thấy xảy ra tại vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Đặc biệt là cơn lũ lụt từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2000 được gọi cơn lũ thế kỷ. Cơn lũ này đã làm gần 1000 người thiệt mạng và tổn thất về tài sản và mùa màng được ước lượng đến 500 triệu Mỷ Kim. Hiện nay mực nước sông Cửu Long đang ở trong tình trạng báo động.     Lũ lụt là một hiện tượng thiên nhiên xảy ra hàng năm tại vùng ĐBSCL. Các cơn lũ bắt đầu khi nước sông Cửu Long dâng cao làm ngập vùng Savannakhet và Pakse ở miền Nam Lào rồi đến vùng Kratie ở miền Đông Kampuchea. Nước lũ từ thượng lưu theo sông Tiền và sông Hậu chảy vào nước ta rồi thoát ra biển Đông. Mùa lũ thường kéo dài từ cuối tháng 6 cho đến cuối tháng 12 và được chia ra ba giai đoạn. Trong giai đoạn 1, từ tháng 7 đến tháng 8, nước lũ chảy vào các kinh và các mương rạch thiên nhiên vùng Đồng tháp Mười và Tứ Giác Long Xuyên. Cao điểm lũ lụt xảy ra trong giai đoạn 2 khi mực nước sông Tiền ở Tân Châu cao hơn 4,2 m, và mực nước sông Hậu ở Châu Đốc cao hơn 3,5 m. Đây là những tiêu chuẩn của Ủy ban Quốc tế Sông Mekong (Mekong River Commission) dùng để định nghỉa mổi khi ĐBSCL bị lụt. Giai đoạn 3 bắt đầu từ tháng 10 khi mực nước hạ thấp dần cho đến cuối tháng 12.

    Như trên đã trình bày lũ lụt ở ĐBSCL bắt đầu do nước lũ ở thượng lưu sông Cửu Long. Nước lũ vùng thượng lưu do đâu mà có? Hàng năm những trận bão biển và gió mùa Tây Nam đã gây nên những trận mưa lớn làm mực nước sông Cửu Long dâng cao. Đặc biệt vào năm 2000, gió mùa bắt đầu sớm hơn đến 6-8 tuần. Những trận mưa lớn vào tháng 7 ở phía Bắc Lào và vùng Tây Nam Trung Hoa đã nâng cao mực nước sông Cửu Long ở Vạn Tượng. Mực nước cứ dâng cao trong vòng hai tháng tới. Đến cuối tháng 8, sông chính và các sông phụ ở Nam Lào đả tràn bờ. Cọng thêm những cơn bão biển Đông đã liên tiếp mang đến những trận mưa lớn ở miền Trung nuớc ta, những tỉnh thành miền Đông nước Kampuchea, và vùng ĐBSCL. Đến đầu tháng 10 đã có một vùng biển nội địa sâu đến 2 m, phá hoại các đê đập và cô lập hoá nhiều làng mạc ở các tỉnh An Giang, Đồng Tháp và Tiền Giang. Cơn lũ năm 2000 đã gây nên những tổn thất nặng nề nhất từ trước đến nay ở miền Nam. Trong số gần 1000 người bị thiệt mạng, 80% là trẻ em, và hơn 500,000 gia đình đã phải xin cứu trợ.

    Ngoài nguyên nhân chính là các trận mưa bão ở miền thượng lưu, còn có nhiều lý do thường được nhắc đến như (1) các đập thủy điện ở thượng nguồn Trung Hoa, (2) sự di dân đến những vùng lũ lụt, (3) nạn phá rừng và (4) hệ thống kinh thủy nông và đê đập ngăn mặn.

    Trong các lý do nêu trên, hai lý do đầu tiên có thể trả lời một cách dể dàng nhất. Các đập ở Vân Nam, Trung Hoa chỉ ảnh hưởng tối đa 2% lưu lượng sông Cửu Long; hơn 50% lưu lượng này do các sông phụ ở Lào chảy vào. Các đập thủy điện có thể không ảnh hưởng gì mấy đến lũ lụt, nhưng có nhiều ảnh hưởng tai hại đến môi sinh, nông nghiệp và ngư nghiệp của ĐBSCL. 

    Sự di dân đến những vùng như Đồng Tháp có thể gây thêm nhiều thiệt hại hơn, vì các di dân mới này thường đến từ những vùng ít lũ lụt cho nên họ không quen với các biện pháp đề phòng lũ lụt. Họ sống trong những căn nhà đơn sơ, nỗi trên mặt nước nên dể bị hư hại. Đa số nạn nhân chết đuối vì lũ lụt là trẻ em, vì hàng ngày các trẻ em thường ở nhà một mình, không được các người lớn trông coi.

    Ảnh hưởng của nạn phá rừng đối với lũ lụt đã và đang đuợc tranh luận trên khắp thế giới. Theo Cơ quan Lương Nông của Liên Hiêp Quốc (FAO), mức độ phá rừng cao nhất xảy ra ở Á Châu, từ 9.5% trong thập niên 1960 đến 11% trong thập niên 1980. Dựa theo nghiên cứu của FAO, diện tích rừng được ước tính khoảng 37% trong hạ lưu vực sông Cửu Long. Rừng vẫn chiếm hơn phân nửa diện tích của Lào và Kampuchea, nơi cung cấp 60-75% lưu lượng lũ của sông Cửu Long tại Kratie, Kampuchea. Dữ kiện thủy học đo được tại Kratie từ năm 1924 đến 1986 cho thấy chu kỳ tái diển, lưu lượng lũ cao nhất, và khối lượng lũ cao nhất của các trận lụt lớn trong khoảng thời gian này đã không vượt qua các con số của các những trận lụt lớn xảy ra trong thập niên 1930. Các cuộc nghiên cứu và điều tra ở Hoa Kỳ cũng như nhiều nơi khác trên thế giới đã chứng minh rằng nguyên nhân hàng đầu của lũ lụt là có quá nhiều mưa xảy ra trong một số điều kiện thuận lợi, và việc phá rừng có thể ảnh hưởng quan trọng đối với những trận lũ lụt nhỏ trong các lưu vực hạn hẹp.

    Từ giữa thập niên 1980, các kinh hiện có đã được nới rộng. Một số lớn kinh chính và một mạng lưới kinh phụ đã được đào xuyên qua vùng Đồng Tháp Mười, Tứ Giác Long Xuyên và các vùng khác trên khắp ĐBSCL với mục đích chính là thủy nông. Hệ thống kinh này đã trở thành những lòng lạch thuận lợi cho nước lũ từ Kampuchea chảy vào Việt Nam sớm hơn, nhiều hơn và nhanh hơn. Đồng thời, một hệ thống đê đập ngăn mặn đã được xây dựng ở cuối đường thoát lũ ở hạ lưu cùng với một hệ thống đường giao thông được nâng cao. Vì không đủ khả năng thoát lủ, hệ thống đê đập ngăn mặn và đường giao thông này đã làm cản trở nước lũ trong vùng ĐBSCL thoát ra biển Đông và vịnh Thái Lan. Hậu quả là mực nước ngập trong vùng ĐBSCL ngày càng sâu hơn và thời gian ngập ngày càng dài hơn.

    Nói tóm lại nguyên nhân chính của lũ lụt ở ĐBSCL là những trận mưa lớn ở thượng lưu và ĐBSCL. Các nguyên nhân khác như nạn phá rừng, di dân và đê đập chỉ có thể làm lũ lụt trầm trọng hơn mà thôi. Những trận mưa lớn do các cơn bão biển Đông và gió mùa Tây Nam gây nên. Từ tháng 7 năm 2001, chúng tôi đã thành lập một trang Web tênhttp://vnbaolut.com để cung cấp miễn phí các dự báo bão biễn và gió mùa. Hàng ngày trang Web VNBAOLUT.COM cho biết thời tiết trước 48 tiếng đồng hồ ở 60 tỉnh thành từ Lạng Sơn đến Cà Mâu. Riêng ĐBSCL có dự báo cho Cần Thơ, Châu Đốc, Long Xuyên, Mỹ Tho và Sóc Trăng. Các dự báo được cập nhật bốn lần trong ngày (1 giờ, 7 giờ, 13 giờ và 19 giờ) và có thể tự động gởi qua e-mail. Một mô hình tối tân và chính xác nhất hiện nay, mô hình MM5, được dùng để làm các dự báo. Ngoài ra trang Web VNBAOLUT.COM còn cung cấp ảnh vệ tinh và tin tức thời tiết cũng như dự báo lũ lụt sông Cửu Long của  Ủy ban Quốc tế Sông Mekong (MRC) . Tất cả các dịch vụ nói trên đều miển phí!

TÀI LIỆU THAM KHẢO

(1) E.C. Chapman, 2001. "Disastrous Floods on the Mekong", ASEAN Focus Group, Australian National University.

(2) Nguyễn Minh Quang, 2000. "Lũ Lụt ở Đồng Bằng Sông Cửu Long - Ngày Xưa và Ngày Nay", MekongForum.

(3) Nguyễn Minh Quang, 2001. "Phá Rừng và Lũ Lụt", MekongForum.
 



 
 

Ảnh Vệ Tinh Lũ Lụt giửa Tháng 7 và đầu Tháng 9 năm 2000 (NASA)
Trang Chính

russdiplomik.com/diplomyi-bakalavra.html www.russdiplomik.com/diplom-povara.html https://russdiplomik.com/kupit-diplom-sankt-peterburg.html https://russdiplomik.com/diplom-stroitelya.html russiany-diplomans.com/kupit-diplom-s-provodkoj www.russiany-diplomans.com/kupit-diplom-novomoskovsk www.russiany-diplomans.com/kupit-diplom-ekaterinburg russiany-diplomans.com/kupit-diplom-pskov https://arena-diplom24.com/attestat-za-11-klass http://www.arena-diplom24.com http://www.arena-diplom24.com/diplomy-po-spetsialnosti/diplom-povara novorossijsk.arena-diplom24.com/ купить аттестат http://www.diploms-goznak.com/kupit-diplom-v-dnepropetrovske www.diploms-goznak.com/kupit-diplom-v-zhitomire купить диплом запорожье http://www.diploms-goznak.com/kupit-diplom-v-ivano-frankovske купить диплом кировоград diploms-goznak.com/kupit-diplom-v-kieve купить диплом одесса купить диплом врача купить диплом гознак diploms-goznak.com/diplom-uchilishcha купить диплом ссср купить диплом техникума, колледжа купить диплом фармацевта купить диплом юриста http://diploms-goznak.com/meditsinskij-diplom http://diploms-goznak.com/svidetelstvo-o-rozhdenii купить свидетельство о смерти www.diploms-goznak.com/svidetelstvo-o-brake www.diploms-goznak.com/svidetelstvo-o-razvode
купить свидетельство о браке
купить диплом магистра
https://diploman-dok.com
где купить диплом
diploman-doks.com
купить диплом о среднем специальном
http://www.diploman-doky.com
купить свидетельство о рождении
diploman-doku.com
купить свидетельство о браке
купить диплом вуза
купить диплом о среднем специальном
www.education-ua.com/kupit-legalnyij-diplom-v-ukraine.html
купить диплом фармацевта
education-ua.com/attestat-diplom.html
купить диплом о высшем образовании
education-ua.com/zaporozhe.html
купить диплом врача
www.education-ua.com/kieve.html
купить диплом о высшем образовании
http://education-ua.com/odesse.html
купить диплом вуза
www.education-ua.com/summah.html
купить диплом
http://www.education-ua.com/ternopole.html
купить аттестат за 11 класс
http://education-ua.com/diplom-o-mediczinskom-obrazovanii.html
купить диплом института
education-ua.com/diplom-vyisshee.html
купить диплом специалиста
education-ua.com/kupit-nastoyashhij-diplom-goznak.html
купить диплом о высшем образовании
www.education-ua.com/
купить диплом о среднем специальном
www.education-ua.com/diplom-texnikuma-kolledzha.html
купить диплом колледжа
education-ua.com/diplom-magistra-ukrainskogo-vuza.html
купить диплом ссср
http://education-ua.com/diplom-o-mediczinskom-obrazovanii.html
купить диплом вуза
http://education-ua.com/diplom-medsestry.html
купить диплом бакалавра
http://www.education-ua.com/diplom-nedorogo.html
купить диплом кандидата наук
http://www.education-ua.com/kupit-diplom-novogo-obrazca.html
купить аттестат за 9 класс
http://www.education-ua.com/otzivi-pogelania.html
купить диплом автомеханика
http://www.education-ua.com/diplom-vyisshee.html
где купить диплом
http://www.education-ua.com/diplom-uchilishha.html
купить диплом университета
http://www.education-ua.com/diplom-s-registracziej.html
купить диплом нового образца
http://education-ua.com/kupit-diplom-s-provodkoj-v-ukraine.html
купить свидетельство о браке
www.education-ua.com/diplom-specialista-ukrainskogo-vuza.html
купить диплом в москве
http://www.education-ua.com/diplom-uchilishha.html
купить дипломы о высшем
http://www.education-ua.com/kupit-diplom-sssr-na-nastoyashhem-blanke.html
купить диплом вуза
http://www.education-ua.com/svidetelstvo-o-rozhdenii.html
купить диплом колледжа
http://education-ua.com/svidetelstvo-o-smerti.html
купить диплом врача
education-ua.com/svidetelstvo-o-brake.html
купить диплом магистра
http://education-ua.com/svidetelstvo-o-razvode.html диплом купить купить аттестат купить диплом запорожье купить диплом киев купить диплом одесса купить диплом сумы купить диплом тернополь купить диплом врача купить диплом вуза купить диплом высшее купить диплом гознак купить диплом института купить диплом колледжа купить диплом магистра купить диплом медицинского училища купить диплом медсестры купить диплом недорого купить диплом нового образца купить диплом отзывы купить диплом о высшем образовании купить диплом о среднем образовании купить диплом с занесением в реестр купить диплом с проводкой купить диплом специалиста купить диплом средне специального образования купить диплом ссср купить свидетельство о рождении купить свидетельство о смерти купить свидетельство о браке купить свидетельство о разводе http://rudiplomisty24.com/аттестат-11-классов www,diplomy-servise.com dipplomy.com www.diplomansy.com/diplom-spetsialista diplomansy.com/diplom-magistra http://www.diplomansy.com/kupit-diplom-s-provodkoj www.diplomansy.com/diplom-tekhnikuma-ili-kolledzha https://diplomansy.com/kupit-diplom-o-srednem-obrazovanii http://www.diplomansy.com/attestat-shkoly http://www.diplomansy.com/kupit-diplom-nizhnij-novgorod http://www.diplomansy.com/kupit-diplom-kazan https://diplomansy.com/kupit-diplom-rostov-na-donu http://www.diplomansy.com/diplom-bakalavra https://diplomansy.com/kupit-diplom-s-reestrom https://diplomansy.com/diplom-tehnikuma https://diplomansy.com/attestat-shkoly http://www.diplomansy.com/kupit-diplom-v-gorode http://www.diplomansy.com/kupit-diplom-sankt-peterburg diplomansy.com/kupit-diplom-nizhnij-novgorod diplomansy.com/kupit-diplom-samara diplomansy.com/kupit-diplom-kazan www.diplomansy.com/kupit-diplom-v-ufe https://eonline-diploma.com eonline-diploma.com/kupit-diplom-s-zaneseniem-v-reestr http://www.eonline-diploma.com/kupit-diplom.-otzyvy eonline-diploma.com/diplom-o-vysshem-obrazovanii-nizhnij-tagil www.eonline-diploma.com/diplom-tehnikuma-v-rostove-na-donu
купить диплом врача
http://school6.ru/ http://avb-service.ru/ www.koteiko.ru http://kolomna-region.ru/ http://investstrakh.ru/ www.altaistudent.ru http://tlt-room.ru/ bf2017.ru alex-ermakov.ru www.tempfile.ru http://amu-studio.ru/ http://http://leetoon.ru/ clinzdrav.ru www.originaly-dokuments.com/attestaty/attestat-za-9-klass originaly-dokuments.com/diplom-o-srednem-spetsialnom-obrazovanii www.originaly-dokuments.com/gorod/nizhnij-tagil originaly-dokuments.com/gorod/vologda http://www.originaly-dokuments.com/gorod/saratov http://www.originaly-dokuments.com/spetsialnosti/yurist www.originaly-dokuments.com/spetsialnosti/povar www.originaly-dokuments.com/gorod/krasnodar https://originaly-dokuments.com/attestaty/attestat-za-11-klass https://originaly-dokuments.com/gorod/ekaterinburg www.originaly-dokuments.com/attestaty originaly-dokuments.com/spetsialnosti/bukhgalter http://www.originaly-dokuments.com/gorod/omsk https://originaly-dokuments.com/gorod/novosibirsk https://originaly-dokuments.com/gorod/sankt-peterburg http://www.originaly-dokuments.com/gorod/chelyabinsk https://originaly-dokuments.com/gorod/orjol www.originaly-dokuments.com/diplom-o-vysshem-obrazovanii/diplom-bakalavra www.originaly-dokuments.com/diplom-o-vysshem-obrazovanii/diplom-magistra http://www.originaly-dokuments.com/spetsialnosti/menedzher http://www.originaly-dokuments.com/diplom-o-srednem-spetsialnom-obrazovanii/diplom-kolledzha originaly-dokuments.com/diplom-o-srednem-spetsialnom-obrazovanii
купить диплом о среднем специальном